جنگ 1956، تلاشی برای جبران خفت و خواری ناشی از شکست ارتش های عرب

جنگ 1335ش. / 1956م. یا جنگ کانال سوئز از سه سو با مساله فلسطین پیوند می خورد :
اولاً ، تلاشی برای جبران خفت و خواری ناشی از شکست ارتش های عرب در جنگ 1327ش. / 1948م. با اسرائیل بود .
دوم ، شکست اعراب در نخستین جنگ با اسرائیل ، موجی از نارضایتی را در کشورهای عربی دامن زده بود و از این رو ، جنگ سوئز وسیله ای برای فرونشاندن خشم مردم ناراضی عرب به حساب می آمد .
سوم ، شکست یا پیروزی جمال عبدالناصر – رئیس جمهور وقت مصر – به عنوان یکی از طرفین اصلی جنگ ، به کاهش یا افزایش آرمان های مردم فلسطین ، که در این زمان به شعارها ، افکار و عمل سیاسی ناصر پیوند خورده بود ، منجر می شد .
زمینه اصلی جنگ ، در پی اقدام جمال عبد الناصر در ملی کردن کانال سوئز فراهم آمد . ناصر ، که به همراهی افسران ناسیونالیست آزاد در 1331ش. / 1952م. پادشاه مصر را سرنگون کرده و خود با کنار زدن ژنرال نجیب در 1333ش. / 1954م. زمام امور را به دست گرفته بود ، در 4 مرداد 1335ش. / 26 ژوئیه 1956م. کانال سوئز را ، که در اجاره یک شرکت انگلیسی بود – فرانسوی بود ، ملی اعلام کرد . این اقدام ، دولت های استعمارگر را بر آن داشت تا با برگزاری چند کنفرانس بین المللی و با طرح مسئله در شورای امنیت ، مصر را وادار به بازگرداندن کانال به حالت قبلی کنند ، ولی مخالفت مصر ، همه کوشش های آنان را با شکست رو به رو کرد . 1
با شکست اقدامات سیاسی ، کشورهای انگلیس و فرانسه به مصر یورش بردند و به بمباران شهرهای قاهره ، اسکندریه ، و . . . پرداختند و اسرائیل نیز نوار غزه و صحرای سینا را اشغال کرد . این حمله سه جانبه با مقاومت مردم و ارتش مصر رو به رو شد . کشورهای شوروی ( شوروی سابق ) و آمریکا و به ویژه مجمع عمومی سازمان ملل متحد ، حمله را محکوم کردند . مجمع عمومی سازمان ملل ، نخست خواستار آتش بس فوری و عقب نشینی نیروهای مهاجم گردید و بر اساس قطعنامه بعدی ، سربازان پاسدار صلح خود را به منطقه درگیری گسیل داشت . بنابراین ، قوای انگلیس و فرانسه در آذر / دسامبر و نیروهای اسرائیلی در اسفند 1335ش. / مارس 1956م. ناچار به عقب نشینی از مواضع اشغالی شدند . این واقعه ، پیروزی بزرگی برای جمال عبدالناصر و جهان عرب به شمار می رفت . 2

1. فرهنگ علوم سیاسی ، علی بابائی ، جلد 1 ، صفحه 383 – 385
2. جغرافیای سیاسی خاورمیانه و شمال آفریقا ، درایسل واچ ، بلیک ، صفحه 390 – 392 .