بررسی عملکرد کشورهای اسلامی و عربی درباره مسأله فلسطین

شماری اندک از کشورهای خاورمیانه مانند ترکیه وایران(پیش از انقلاب اسلامی) با اسرائیل روابط سیاسی و رسمی داشته اند ولی هیچ یک از کشورهای عربی به استثنای مصر(پس از 1358ش./ 1979م.) دولت اسرائیل را به رسمیت نشناخته اند به عبارت دقیقتر تا پیش از آذر 1372ش./ سپتامبر 1993م. که قرارداد غزه و اریحا امضا شد هیچ کشور عربی- جز مصر- با دولت اسرائیل روابط رسمی و دیپلماتیک نداشته هرچند گاه روابط غیر علنی و دیدارهای محرمانه وجود داشته است ولی پس از قرارداد انعقاد قرار داد غزه-اریحا گرایشی گسترده در بیشتر کشورهای عربی خاورمیانه به سوی ایجاد روابط سیاسی، اقتصادی و فرهنگی با اسرائیل پدید آمد.
در ادامه به بررسی عملکرد کشورهای اسلامی و عربی درباره مسئله فلسطین می پردازیم .
.
عربستان سعودی و مسئله فلسطین
عربستان سعودی پس از تأسیس گروه فتح به عللی چون ضدیت فتح با ناصریسم و نیز عضویت برخی رهبران فتح در جنبش مذهبی دولتی عربستان سعودی ( اخوان المسلمین) به حمایت جدی از آن پرداخت و کمک های بسیاری در اختیار آن گروه قرارداد ولی با تشکیل جبهه خلق برای آزادی فلسطین که تحت نفوذ مصر بود پشتیبانی عربستان سعودی از فتح شدت یافت تداوم رابطه دوستانه ملک فیصل با شاه حسین ، پس از حادثه سپتامبر سیاه موجب رنجش فتح از عربستان سعودی و در نتیجه به دوری رو به افزایش از آن کشور و نزدیک شدن به گروه های چپ گرای درون ساف گردید. این ناسازگاری هنگامی که چیریک های گروه سپتامبر سیاه به اشاره فتح سفارت عربستان سعودی را در سودان اشغال کردند به اوج خود رسید.1
با این همه به نظر می رسد حمایت عربستان سعودی از آرمان فلسطین و گروه های فلسطینی هیچ گاه جدی نبوده است زیرا پیش از قرارداد غزه- اریحا گونه ای روابط غیر رسمی و پنهانی میان اسرائبل و عربستان سعودی وجود داشته است برای نخستین بار در اسفند 1370ش/ دسامبر 1991م. سفیر عربستان سعودی در آمریکا با نمایندگان جامعه یهودیان آن کشور دیدار کرد. دیدار مذکور به این مفهوم بود که عربستان سعودی آماده است در روابط خود با اسرائیل تجدید نظر کند پس از این دیدار لغو تحریم شرکت های تجاری طرف معامله با اسرائیل از سوی عربستان سعودی دیدارهای مکرر رئیس اتاق بازرگانی اسرائیل با مقامات و صاحبان صنایع آن کشور و مصاحبه شیمون پرز وزیر امور خارجه وقت اسرائیل با تلوزیون عربستان سعودی که در آن خواستار عادی شدن روابط اسرائیل با کشور های عربی شد دور از انتظار نبود.
پس از انعقاد قرار داد غزه-اریحا بی ایمانی عربستان سعودی به آرمان فلسطین آشکارتر شد در دی 1372ش./ اکتبر 1993م. نخست وزیر اسرائیل خبر از برقراری تماس میان اتاق های بازرگانی دو کشور داد. یک روز پس از انعقاد قرارداد، بندر بن سلطان، سفیر عربستان سعودی در آمریکا اظهار کرد که پس از سازش ساف با اسرائیل اینک نوبت به سازش عربستان سعودی با اسرائیل می رسد.
همچنین سفر محرمانه وزیر امور خارجه اسرائیل به عربستان سعودی چاپ چند مصاحبه در روزنامه مشهور اسرائیل به نام یدیوت آهارانوت با مقامات عربستان سعودی حمایت کامل سیاسی ، اقتصادی عربستان از صلح ساف و اسرائیل تلاش پادشاه  این کشور برای پیشبرد مذاکرات سوریه و اسرائیل نشان از آن دارد که وجود روابط دو کشور اسرائیل و عربستان سعودی در سال های اخیر آشکارتر و بیشتر شده و در برابر پای بندی آن کشور به آرمان های فلسطین رو به ضعف نهاده است.2

1و2. اهداف سیاست خارجی ساف در فلسطین اشغالی ، نورائی ، صفحه 177 و 180 .