تلاش های سیاسی و دیپلماتیك

 فاصله زمانی میان كنگره اول ( 1276ش. / 1897م. ) تا كنگره هشتم ( 1286ش. / 1907م. ) صهیونیست ها ، مرحله نخست دیپلماسی صهیونیستی در نیل به تشكیل دولت یهودی را در بر می گیرد كه طی آن ، تلاش های دیپلماتیك وسیعی برای اجرای اعلامیه كنفرانس بال2 صورت گرفت . به این دوره ، كه به تلاش برای كسب مجوز قانونی ( منشور ) از سلطان عثمانی به منظور تاسیس یك دولت یهودی در فلسطین محدود شد ،‌ « دوران منشور » و به طرفداران آن ، « منشور گرایان » لقب داده اند3 .

اعلامیه كنگره بال ، كه از یك مقدمه و چهار ماده تشكیل می شد ، تاسیس كشوری یهودی در فلسطین را هدف هدف صهیونیسم اعلام كرد . كنفرانس مذبور برای تحقق این هدف ، راه های ذیل را پیشنهاد نمود :

1-      تسریع [در] مستعمره كردن فلسطین توسط كارگران كشاورزی و صنعتی یهود به روال مناسب .

 

2-      سازماندهی و گرد آوری تمامی یهودیان به وسیله موسسات خاص محلی و بین المللی ، متناسب با قوانین كشور4 .

 

3-      تقویت و بارور كردن احساسات و وجدان ملی یهود .

 

4-      برداشتن گام های مقدماتی مورد لزوم جهت كسب رضایت حكومت [عثمانی ] برای رسیدن به هدف صهیونیسم5 .

 

ماده اول  و چهارم اعلامیه بال ، لزوم دست زدن به  اقدامات دیپلماتیك را برای تحقق هدف تشكیل دولت یهودی ، مورد تاكید قرار داد . البته ،‌ پیش از برپایی كنفرانس بال ، فعالیت های سیاسی چندی برای قانع ساختن سلطان عثمانی به منظور مهاجرت یهودیان به فلسطین به عنوان بستر لازم برای برپایی دولت یهودی صورت گرفت ؛ از آن جمله :

الف ـ گروهی از عشاق صهیون در 1260ش. / 1881م. از دولت عثمانی خواستند كه به یهودیان اجازه مهاجرت به فلسطین داده شود .

ب ـ لاورنس اولیفانت6 ، صهیونیست انگلیسی در 1261ش. / 1882 م. از طریق صفیر آمریكا در عثمانی ، از سلطان عثمانی ، سفر و مهاجرت یهودیان به فلسطین را تقاضا كرد .

ج – سرساموئل مونتاگو7 ، صهیونیست سرمایه دار انگلیسی در 1272ش. / 1893م. تقاضایی را با امضای مسئولان اجرایی و دبیران شاخه های عشاق صهیون ، برای سلطان عثمانی فرستاد كه در آن ، خواهان لغو ممنوعیت مهاجرت یهودیان به فلسطین و خرید زمین از سوی آنان شد .

د ـ همچنین هرتصل در 1275ش. / 1896م. و برخی دیگر از رهبران انگلیسی صهیونیسم ، مانند اسرائیل زانگویل7 و هربرت بنت ویچ8 به پایتخت كشور عثمانی مسافرت و خواسته های صهیونیست ها را مطرح كردند ، اما سلطان عبدالحمید همه در خواست های مذكور را رد كرد9 .

پس از آن كه اقدامات سیاسی هرتصل و دیگر رهبران صهیونیسم در جلب نظر مساعد سلطان ، بی نتیجه ماند ، آنان كوشیدند تا حمایت عملی دولت های غربی را از تلاش های دیپلماتیك خویش به دست آورند . ویلیام دوم ـ قیصر آلمان ـ نخستین رئیس یك كشور اروپایی بود كه مورد استفاده و بهره برداری صهیونیست ها برای جلب نظر سلطان عثمانی قرار گرفت . ولی این بار نیز صهیونیست ها پاسخی دلخواه از سلطان دریافت نكردند . در برابر ، قیصر آلمان آنان را مورد حمایت مالی و سیاسی دولت خویش قرار داد . ملاقات هرتصل در 1280 و 1281ش. / 1901 و 1902م. با سلطان نیز نتیجه ای در پی نداشت . از این رو ‌، صهیونیست ها بیش از گذشته از دستیابی به فلسطین از طریق تلاش های سیاسی نا امید و سرخورده شدند و از این رو ، اندیشه مهاجرت به مكانی غیر از فلسطین10 یا « صهیونیسم بدون صهیون » مطرح شد . با این همه ، سه سال پس از مرگ هرتصل ( 1286ش. / 1907م. ) همچنان تلاش های دیپلماتیك برای تاسیس یك دولت یهودی ادامه یافت11 .

1.                                    Charterists

2.                                    The Basle Declaration conference

3.                                    ریشه های بحران در خاورمیانه – احمدی – صفحه 45

4.                                    به نظر می رسد باید عبارت « متناسب با قوانین كشور » مندرج در ماده دوم را با توجه به مطالب ماده چهارم ، معنا كرد .

5.                                    ریشه های بحران در خاورمیانه – احمدی – صفحه 295

6.                                    Laurence Oliphant

7.                                    Israel Zangwill

8.                                    Herbert Bentwich

9.                                    صهیونیسم – المسیری – صفحه 85

10.                                مكان های دیگری كه برای مهاجرت ،‌ اسكان و تشكیل دولت یهودی پیش نهاده شدند ، عبارت بودند از ؛

آرژانتین ، عراق وبین النحرین ، قبرس ، العریش در صحرای سینا ، اوگاندا ، موزامبیك ، كنگو ، طرابلس ( لیبی ) و آنگولا كه در آن زمان جزئی از كشورهای عثمانی ، پرتقال ، ایتالیا ، بلژیك و انگلیس محسوب می شدند .

رجوع كنید به كتاب فلسطین و اسرائیل ، رویارویی با عدالت – جان گوئیلگی – صفحه 9

11.                                ریشه های بحران در خاورمیانه – احمدی – صفحه 46 الی 49 .