پیشینه فلسطین

پیشینه فلسطین

 

عربیت و اسلامیت ، دو ویژگی ممتاز فلسطین دیروز و امروز است . البته این سخن به معنای آن نیست كه مسیحیان و یهودیان ، هیچگاه در فلسطین ساكن نبوده اند و یا تعلق خاطری به بیت المقدس ندارند ، بلكه مراد این است كه فلسطین در بخش اعظم تاریخ ، عرب و مسلمان بوده است . از این رو ، اعراب ِ مسلمان ِ فلسطینی ، تقدم و حقی ویژه در تملك و سكونت در آن دارند . وانگهی ، حكام و فرمانروایان فلسطین ، از قرن هفتم هجری به بعد ، همواره مسلمان بوده اند و این حقیقت ، فلسطینی بودن فلسطین را تاكید و تائید می كند .در عوض ، نادیده گرفتن این مسائل اساسی و مهم ، كه به یهودی كردن فلسطین انجامیده است ، مسئله فلسطین را به طولانی ترین منازعه بین المللی در قرن بیستم میلادی تبدیل كرده است .

« ارض كنعان » ، كهن ترین نامی است كه بر فلسطین گذارده اند و آن بر گرفته از نام قبایلی است كه حدود 2500 سال قبل از میلاد در منطقه فعلی فلسطین رحل اقامت افكندند . اما واژه فلسطین ، مشتق از لغت « فلسطینیون » است و آن نام گروهی است كه در 1184 قبل از میلاد از جزیره كرت ِ (= كریت ِ ) دریای مدیترانه به جنوب غزه آمدند و در آنجا ساكن شدند وبا كنعانیان در آمیختند . ولی پیروان حضرت یعقوب پس از در هم شكستن فلسطینیان ، بر سرزمین آنان دست یافتند . بخشی از آنان ، پس از فوت حضرت سلیمان (935 قبل از میلاد ) دو دولت یهودی ، كه یكی از آنها نام اسرائیل را بر خود داشت ، تاسیس كردند . بنابر این ، ارض كنعان ، فلسطینیون و اسرائیل نام های تاریخی فلسطین امروز است .

” نام دولت دیگر یهودی ، یهودا (یهوذا) بود “

سرزمینی كه ما الآن آنرا فلسطین می خوانیم ، از شمال به لبنان و از جنوب به صحرای سینا و خلیج عقبه متصل است و از طریق خلیج عقبه به دریای سرخ ، خلیج عدن و اقیانوس هند می پیوندد . از این سو ، به وسیع ترین كشور اسلامی ،‌ یعنی عربستان سعودی پیوند می خورد . همچنین ، فلسطین از شرق به اردن ،‌شامل رود اردن و بحر المیت ، سوریه ،‌ شامل بلندی های جولان و از غرب به دریای مدیترانه و از طریق آن به تركیه ، قبرس ، كشورهای اروپایی و اقیانوس اطلس وصل می شود . در نتیجه ، فلسطین با دو قاره اروپا و آفریقا همسایه است و یكی از راه های اتصال سه قاره آسیا ، آفریقا و اروپا به شمار می رود و نیز در منطقه استراتژیك خاورمیانه قرار دارد .

فلسطین از لحاظ جغرافیایی به چهار منطقه تقسیم می گردد كه به ترتیب وسعت عبارتند از :

الف- منطقه بئر السبع ( اراضی نقب با منطقه جو ) كه قسمت عمده این منطقه را بیابان و ریگ زار تشكیل می دهد .

ب- قسمت كوهستانی كه در بر گیرنده سلسله جبال الجلیل ، الخلیل ، كرمل ، نابلس و قدس است .

ج- وادی اردن (غور) كه سرزمینی است میان دریاچه حوله و بحرالمیت . این منطقه پست ترین نقطه روی زمین است .

د- ارضی صاف و هموار كه این اراضی شامل اراضی ساحلی ، كناره های مرز لبنان و اراضی مرج عامر در شرق و حوله در جنوب است .

با این حال ،‌ تنها یك سوم خاك فلسطین قابل كشاورزی است و بیشتر مردم نیز از راه كشاورزی امرار معاش می كنند .

دیگر ویژگی های جغرافیایی فلسطین عبارت است از :

1- هوای بئرالسبع ، غور و اراضی ساحلی ، در تابستان ها به شدت گرم است . بئر السبع زمستانی سرد دارد اما آن دو دارای زمستانی معتدلند . هوای مناطق كوهستانی در تابستان و زمستان معتدل و همراه با باران های شدید است . به بیان دیگر ، شمال فلسطین كوهستانی و برف گیر و جنوب آن پست وهموار ، ولی به شدت گرم است .

 2- مهمترین و طولانی ترین رودخانه فلسطین ، رود اردن است كه از جبل الشیخ واقع در بانیاس سوریه سرچشمه می گیرد و پس از عبور از دریای حوله و طبریه به بحرالمیت می ریزد . نهر یرموك ، العوجه و المقطع به ترتیب با طول 40 ، 26 و 12 كیلومتر ، از دیگر رودخانه های فلسطین اند . پس خاك فلسطین از نعمت سه دریاچه بهره مند است كه بحر المیت بزرگترین و حوله كوچكترین آنهاست .
3- فلسطین دارای معادن غنی پتاس ، منگنز ، سدیم ، برومین و نیز چشمه های آب گرم و محصولات كشاورزی از قبیل حبوبات ، پرتقال ، زیتون ، موز ، جو ، انگور ، خرمای نارس و . . . است و از نظر بهره مندی از پتاس ، یكی از غنی ترین ممالك دنیاست .