در بخش حاضر ، طرح های صلح بررسی می شوند که از سال 1356 تا 1372ش. / 1973 تا 1993م. پیش نهاده شده اند . بنابراین ، به سال های پیش از 1352ش. / 1973م. ، که دارای طرح های صلح نیستند و نیز به طرح های صلح پس از 1372ش. / 1993م. که در بخش های گذشته از آنها سخن گفته شده ، نمی پردازیم . در سال های مذکور  ، طرح هایی چند برای تحقق صلح سامان داده شدند .

مهم ترین علت پیشنهاد چنین طرح هایی عبارت بود از پیامد های جنگ 1352ش. / 1973م. ، مانند حمایت همه جانبه آمریکا از اسرائیل ، از میان رفتن اعتماد اعراب به شوروی (سابق) در حمایت از آنان ، زیان های تحریم نفتی 1352ش. / 1973م. برای غرب و نیاز آمریکا به روابط حسنه با اعراب .

.

کنفرانس بین المللی صلح ژنو (1)

بر پایه ماده سوم قطعنامه 338 شورای امنیت سازمان ملل متحد ، که طرف های درگیر را به آتش بس فوری و برپایی مذاکرات برای دستیابی به صلح عادلانه و با ثبات در خاورمیانه فرا می خواند ، کنفرانس صلح خاورمیانه در ژنو تشکلیل شد .این کنفرانس در 30 دی و 1 بهمن 1352ش. / 21 و 22 دسامبر 1973م. با نظارت سازمان ملل متحد و به ریاست آمریکا و شوروی (سابق) آغاز به کار کرد . اندکی پس از آغاز گفتگو های صلح ، گروهی فلسطینی به یک شهر مرزی اسرائیل حمله کردند و هجده اسرائیلی را به قتل رساندند . این گروه اعلام کردند که هدف از انجام این عملیات ، ایجاد اغتشاش در روند گفتگوی های صلح ژنو بوده است .در پاسخ به این عمل  نیروهای نظامی اسرائیل به چند شهر لبنان2 حمله کردند .3

افزون بر فلسطینیان ، دولت های عرب نیز با گفت گوهای صلح ژنو مخالف بودند . به گونه ای که ششمین ( آبان 1352ش. / نوامبر 1973م. الجزیره ) و هفتمین ( مهر 1353ش. / اکتبر 1974م. رباط4 ) کنفرانس سران عرب ، نه تنها از برپایی صلح استقبال نکرد ، بلکه پذیرش هر گونه تلاش سیاسی برای پایان دادن به منازعه اعراب و اسرائیل را رد کرد . همچنین ، از کشورهای غربی خواست که موضع اعراب را در برابر اسرائیل تائید کنند و تحقق این درخواست را شرط رفع و لغو تحریم نفتی علیه آن کشورها دانستند . اما کشورهای غربی ، که حل مناقشه اعراب و اسرائیل را به بهای از دست رفتن اسرائیل نمی خواستند ، توجه ای به پیشنهاد های اعراب نکردند .5

با روی کار آمدن جیمی کارتر ، – رئیس جمهور آمریکا – بر باور شوروی و کشورهای عرب به این کنفرانس صلح به نتایجی در خور دست می یابد ، افزوده شد . از این رو ، روس ها با صدور بیانیه ای مشترک با آمریکا ، زمینه احیای کنفرانس صلح ژنو را فراهم کردند و سپس ، کشورهای عربی در کنفرانس سران عرب در بغداد ، خواستار دستیابی به صلح از راه مذاکره با اسرائیل گردیدند . اما عواملی چون اخلاف کشورهای عرب ( مصر ، سوریه ، اردن ) در چگونگی شرکت ساف در کنفرانس و نیز نگرانی اسرائیل از توسعه نفوذ شوروی ، به عنوان یکی از طرف های شرکت کننده در کنفرانس ، مشکلاتی اساسی در برپایی و موفقیت مذاکرات صلح پدید آورد .5

 

 

 

 

1.       ژنو شهری در کشور سوئیس است .

2.       علت حمله اسرائیل به لبنان ، به حضور نیروهای فلسطینی در آن کشور مربوط است .

3.       تاریخ معاصر جهان 1988 – 1900 ، باومن ، صفحه 451 / فرهنگ تاریخی – سیاسی ایران و خاورمیانه ، علی بابایی ، جلد 2 ، صفحه 433

4.       یکی از شهرهای مراکش (مغرب) است .

5.       مسئله فلسطین و ماهیت طرح صهیونیسم ، راشد الغنوشی ، ترجمه سید هادی خسروشاهی ، صفحه 27 / محدودیت های مذاکرات صلح خاورمیانه ، روزنامه اطلاعات ، 20 فروردین 1368 ، صفحه آخر .

6.       ” از کمپ دیوید تا غزه اریحا ” ، روزنامه اطلاعات ، 12 دی 1372 ، صفحه 12 .